### Negative Number VS Positive Number

When we talk about the number we might think about 1, 2, 3, or maybe 1 000 000 but that doesn’t cover the meaning of the number. In fact, it just a type of number which we know as a positive number. It starts from one on the number line and goes forever to the right side. Whereas, Negative number is another type of number. Its value of less than zero. It starts from -1 and goes forever to the left side of the number line. The negative number is opposite from positive number. Obviously, the positive number represents the movement to the right but negative number represents the movement to the left.

Even though we see a positive number in our daily life more frequency than a negative number, but both of them play an important role in our mathematics and our daily life. For example, we use a positive number to represent our money in the bank and negative to represent the money that we borrow the bank.

To be clearer, let look at another example. Above freezing point, we use a positive number and below freezing point, we use a negative number.

Fun Fact: Zero is not a positive number nor a negative number.

### STEM-Round 5

Hi! This is the last round of our learning year and in our STEM class we get to discover some
new fascinating topics. One of them is Newton’s Laws of Motion. Now let think. how much you know about Newton’s laws. Well, if you know a lot that great but if not you came to the right place. So basically, they are found to talk about the connection between a body and the forces acting on top of it, and the motions after those forces occur. To know more we need to dig into those three laws individually, and they are Newton’s first law, Newton’s second law, and Newton’s third law.

1. Newton’s first law

For me, Newton’s First Law is the most simple one among the three. Simply an object’s motion will only change if an unbalanced force acts on it. The motion will stay at rest if the object is at rest. If the object is in motion then it will stay in motion.

2. Newton’s second law

This law is a little bit complicated when its time to do some calculations but not so hard. It states that the acceleration of an object and the net force acting on the object divided by the object’s mass are equal.

3. Newton’s Third Law

I am not confident talking about this Law because it is kind of hard for me and I barely understand about it, honestly. However, I know that every action has an equal and opposite reaction.

### Marine Travelling Theather

It is a privilege for me to study about the ocean and involved with marines related. Walking into class with a smile on my face, hoping to see something compelling.​ However my vision of what I would see started to fade away when the picture of seabirds, turtles, and other marine animals suffering from plastic appeared on the projector screen. It is so hard to learn and accept the truth when we know that 8 million metric tons of plastic end up in the oceans every year. That plastic has nowhere to go but swinging around our planet. After knowing all of that unpredictable fact, our fellow member from the exploration came together to think for some solutions.

Throughout many consideration, we decided to work on a play which we want to inform about plastic. At the beginning of our production, we have been assigned a role based on our interest. The roles are Director, Assistant Director, Second Assistant Director, Tour Manager, Set Designers, Actors, Screen Writers, Media Advertisers, Music Directors, and Costume Designers. When all of us get our role, we started to work together on our script, rehearsals, music, costumes, and excitingly our tour. After weeks of hard work and dedication, our performance has finally finished.

Once the play is ready, we went on a tour to Kep to show our inspirational play.  We went to two schools and act in front of 200 people in two different shows. We were warmly welcome from the host and the students that watch our play are friendly and fully appreciate our hard-work.  After our tour, we also attended an event called World ocean day in Kampot province. It was an immense pleasure for us to perform for the governor and all beloved villagers from the community. Overall, we believed that people who watched our play will understand about the effect of plastic and how dangerous it could be. We hope that everyone uses less plastic and take actions to save our oceans.

### The pitiful life of Khmer literature

Khmer literature has identified as one of the most important parts in our country’s development since the Angkor period. Inscriptions, books, poems that were written a long our rich history can be witnessed for the prosperous era of our literature. Our great authors, writers, and poets are still on top of our head today.

Unfortunately, our astonishing gems started to disappear pieces by pieces  during the Dark Age. For instance, most of our authors, poets, scholars, books, and other literacy resources were stolen after the collapse of Longvek era. Soon after that, our literature started to see the sunlight again after the establishment of Oudong period. Hundreds of pagodas were built, providing a noble place for men to receive a high-class education. In sorrow, our literature falls down again after France neglected education in Cambodia during its colonization. Obviously, only seven students graduated from high school in 1931 and only 50 000 to 600 000 students enrolled in school in 1936. After gaining its sovereignty, Khmer literature has come to life once again. It was that time when king Sihanouk rebuilt schools and developed our education system. As a result, around one million kids enroll in school in 1960. It wasn’t until the Khmer Rouge took control that our literature has nearly vanished. Scholars were killed, books were abandoned and all connections to literature have been blocked. The school that newly build became a haunted house and all knowledgeable teachers became specters. We all acknowledge that it is the biggest loss in our literature.

As a youth, we are the pillars of our nation. We have a task to preserve and bring our literature to its prosperity again. We all need to appreciate all of the treasures that left behind from our respectable ancestors. More importantly, we need to successfully hand down all of those gems as a legacy for the next generation.

### Independence round for literacy

In this last round of the year, our learning style in English literacy has changed a little bit which we work independently. However, we were assigned some assignment to work on as well. For me, I like this method because it allowed me to work with any pace and work in any order. Even though sometimes it made me procrastinate but at the same time, it helped to improve my determination and my optimism. As a result, I complete my How I change Cambodia Essay, my Vocabulary log of the round, my daily warm-up, my novel study, and my six portfolio pieces.

### How objects around us are made?

If we take a look at the periodic table, there are only 118 elements but why there are many matters that existed around us. Have you ever wondered that? Even though there are only 118 of them but those pure elements can combine and make a new compound. The process of doing that is called chemical bonding.

Chemical bonding

Chemical bonding happens when elements combine together chemically to form compounds. That means all of their atoms will come together in order to form molecules, crystal or other structures. There are three types of chemical bonding and they are ionic bonds, covalent bonds, and metallic bonds. So what are they?

1. Ionic bond: An ionic bond is the force of attraction that holds together oppositely charged ions. It forms when atoms of a metal transfer electrons to atoms of a nonmetal. When this happens, the atoms become oppositely charged ions. (CK12)

2. Covalent bond: A covalent bond is the force of attraction that holds together two atoms that share a pair of electrons. It forms between atoms of the same or different nonmetals. In polar covalent bonds, one atom attracts the shared electrons more strongly and becomes slightly negative. The other atom becomes slightly positive.(CK12)

3. Metallic bond: A metallic bond is the force of attraction between a positively charged metal ion and the valence electrons it shares with other ions of the metal. The electrons move freely around the positive ions, which form a lattice-like structure. (CK12)

Reference

https://www.ck12.org/book/CK-12-Physical-Science-For-Middle-School/section/7.0/

### សំណេររឿងខ្លី

រឿង ប្រាជ្ញាទន្សាយ

ជាយូរអង្វែងណាស់មកហើយ មានសត្វមួយក្រុមដែលរស់នៅក្នុងព្រៃដ៏ក្រាស់មួយ ។  សត្វទាំងនោះ មានដូចជា តោ ខ្លា ដំរី​ រមាស គោព្រៃ ពស់ ទន្សោង ទន្សាយ ក្ដាន់ កង្កែប ខ្យង ស្រមោច ស្វា សេក និង ភេ ជាដើម ។ សត្វដែលមានមាឌតូចនិងមិនសូវមានអំណាច ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយ សត្វធំៗដូចជា តោ ខ្លា ដំរី​ រមាស គោព្រៃ ពស់ និង ទន្សោង ។ មានន័យថា សត្វតូចៗទាំងនោះត្រូវ ដើរស្វែងរកអាហារ និង បម្រើឆ្វេងស្ដាំដល់ សត្វដែលមានអំណាច ព្រោះបើពុំដូច្នោះទេ សត្វតូចៗទាំងនោះនឹងត្រូវបានសម្លាប់ ។

ថ្ងៃមួយទន្សាយ និង ស្វាក៏បានជួបគ្នានៅពាក់កណ្ដាលផ្លូវ ពេលដែលពួកគេកំពុងតែធ្វើដំណើរ ទៅស្វែងរកអាហារសម្រាប់ ខ្លា និង ដំរី ។ ពេលនោះសត្វស្វាក៏ស្រែកហៅទន្សាយថា៖ ​​« ណែ បងទន្សាយ ទៅណាមកណាហ្នឹង » ។ ទន្សាយក៏តបវិញថា៖ ‍« ទៅរកចំណីឲលោកម្ចាស់ខ្លាហ្នឹងណា ចុះឯងវិញ » ។ ស្វាឆ្លើយទៅវិញថា៖ « ដូចតែគ្នាទេបង ខ្ញុំទៅរកអំពៅ និង ចេកខ្លះដើម្បីយកទៅ ជូនបងដំរី ក្រែងគាត់សប្បាយចិត្ត អាចឲខ្ញុំរស់បានមួយថ្ងៃ ពីរថ្ងៃទៀត » ។ និយាយមិនទាន់ចប់ស្រួល ផង ទន្សាយក៏កាត់សម្ដីហើយនិយាយថា៖ « អើយ បើនៅតែបែបនឹងទៀត យើងគួរតែរកដំណោះ ស្រាយ ខ្លះហើយព្រោះ យើងក៏មានបេះដូងដែរ យើងក៏ទទួលបានសិទ្ធរស់រានមានជីវិតដែល ហេតុអ្វីបានជា ពួកគេអាចគ្រប់គ្រងអាយុជីវិតរបស់យើងបាន វាមិនសមរម្យទេ» ។ ស្វាក៏ងក់ក្បាល ហើយនិយាយ ទាំងទឹកភ្នែកថា៖ « ត្រឹមត្រូវណាស់ យើងត្រូវតែងើបឈរឡើង និងប្រឆាំងនឹងពួកគេ ក៏បុន្តែ យើងគួរតែធ្វើរបៀបណា បើយើងសុទ្ធតែទន់ខ្សោយដូចជាដើមត្រែងត្រូវខ្យល់អញ្ជឹង » ។ ទន្សាយក៏ដើរទៅទះស្មាស្វាតិចៗ ហើយនិយាយថា « មិនអីទេអាប្អូន ឯងកុំយំអី ទោះបីជាយើង គ្មានកម្លាំង តែយើងមានចំណេះវិជ្ជា ដែលជាចង្កូតសម្រាប់បញ្ជានាវារបស់យើង ហើយម្យ៉ាងទៀត ចាស់បុរាណរបស់យើងក៏មានប្រសាសន៍ ដែលថា ក្ដៅសុីរាក់ ត្រជាក់សុីជ្រៅ ដូចនេះហើយយើងត្រូវ ប្រើប្រាស់ប្រាជ្ញារបស់យើងគ្រប់គ្នា ដើម្បីយកឈ្នះពួកគេវិញ ព្រោះការប្រើបាស់កម្លាំងបាយ អាចបង្កឲ សង្គមមួយ អសន្តិសុខ និងច្របូកច្របល់ជាពុំខាន » ។ « ខ្ញុំយល់ហើយបង » ស្វានិយាយ ។ « ពេលនេះ ខ្ញុំនឹងទៅវិញហើយប្រាប់ សេក ស្រមោច និងភេពីគម្រោងការរបស់យើង ហើយសូមរំខានបងឲ ជួយទៅប្រាប់ កង្កែប ខ្យង និង ក្ដាន់ពីផែនការរបស់យើងផង » ។ ទន្សាយក៏យល់ព្រមហើយប្រាប់ស្វា វិញថា៖ « ល្អណាស់ យប់នឹងសឹមយើងជួបគ្នាម៉ោងប្រាំពីរ នៅក្នុងរូងភ្នំភាគខាងលិចព្រៃ ដើម្បីពិភាក្សា ពីសកម្មភាពរបស់យើងបន្តទៀត » ។

និយាយគ្នារួចរាល់ ស្វា និង ទន្សាយ បានចែកផ្លូវគ្នាទៅវិញរៀងខ្លួន ហើយក៏បានចូលទៅប្រាប់ សេក ស្រមោច ភេ ក្ដាន់ កង្កែប និង ខ្យងដើម្បីទៅចូលរួមអង្គប្រជុំនាពេលរាត្រី ។

បន្ទាប់ពីព្រះអាទិត្យបានអស្ដង្គទៅ សត្វនីមួយៗបានចាកចេញពីជម្រករបស់ ពួកគេហើយរូតរះ ម្នីម្នាដើម្បីទៅចូលរួមអង្គប្រជុំតាមសន្យា ។ នៅតាមផ្លូវសត្វទាំងអស់ព្យាយាមគិតពី វិធីដែលពួកគេអាច ប្រើប្រាស់ ដើម្បីរំដោះខ្លួនចេញពីអាណានិគម និងការគ្រប់គ្រងយ៉ាងព្រៃផ្សៃពី សត្វដែលគ្មាន ឧត្ដមគតិទាំងនោះ ។ បន្ទាប់ពីធ្វើដំណើរអស់ រយៈពេលមួយសន្ទុះមក ទន្សាយ និងសេកក៏បានមកដល់មុនគេ មុនពេលដែល ស្វា កង្កែប ក្ដាន់ ស្រមោច និង ភេមកដល់ ។ ចំណែកឯ ខ្យងមកដល់ក្រោយគេ ព្រោះគេគ្មានជើងសម្រាប់ដើរដូចសត្វដទៃទេ ។ នៅពេលដែលជួបជុំគ្នាអស់ហើយ ទន្សាយក៏ចាប់ផ្ដើម ការប្រជុំដោយ សុន្ទរកថាមួយ៖

« សួស្ដីមិត្តទាំងអស់គ្នា!

វាមានរយៈពេលយូរហើយដែលសត្វទន់ខ្សោយដូចពួកយើងត្រូវបាន គាប់សង្កត់ និង គ្រប់គ្រងដោយ សត្វមហាអំណាចដូចជា ខ្លា តោ រមាស និង ដំរី ជាដើម ។ អំពើទាំងឡាយ​​ របស់ពួកគេ បានប្រមាត និងមើលងាយដល់អំបូរសត្វស្មោះត្រង់ និង​ថ្លៃថ្នូរដូចជាពួកយើង ។ ដោយយោងតាម កត្តាទាំងនេះ វាពិតជាសាកសមណាស់សម្រាប់ ពួកយើងក្នុងការងើបឈរ និងធ្វើបដ្ដិវត្ត ដើម្បីទាមទារ សេរីភាព និងសិទ្ធសម្រាប់រស់រានមានជីវិតរបស់យើង ។ ទោះបីជាពួកយើងមាន មាឌតូច កម្ពស់ទាប ដៃខ្លី តែយើងត្រូវតែរង់ចាំក្នុងបេះដូង របស់យើងជានិច្ចថា យើងនឹងអាចធ្វើបានព្រោះ សុទិដ្ឋនិយម សាមគ្គីភាព និង ការតាំងចិត្ត គឺជាមាគា៍សម្រាប់ពួកយើង ដើម្បីឈានទៅរកភាពជោគជ័យរបស់យើង ។ ម្យា៉ងវិញទៀត អំពើអាក្រក់របស់ពួកគេ នឹងមិនអាចយកឈ្នះ អំពើដ៏បរិសុទ្ធរបស់យើងបានឡើយ ដូចនេះយើងត្រូវតែជ្រោងសច្ចៈនិង ស្រែកថា តស៊ូដើម្បីផ្លាស់ប្ដូរ ផ្លាស់ប្ដូរដើម្បីរស់ » ។

« តស៊ូដើម្បីផ្លាស់ប្ដូរ ផ្លាស់ប្ដូរដើម្បីរស់ តស៊ូដើម្បីផ្លាស់ប្ដូរ ផ្លាស់ប្ដូរដើម្បីរស់ » សត្វទាំងអស់ ស្រែកតាមទន្សាយ ។ « អរគុណសម្រាប់ទឹកចិត្តរបស់អ្នកទាំងអស់គ្នា » ទន្សាយនិយាយ ។ « ពេលនេះ ដល់ពេលដែលយើងគិតពីវិធី ដើម្បីបំបាក់ធ្មុងរបស់ពួកគេហើយ តើអ្នកទាំងអស់គ្នាមានយោបល់អ្វី ដែលឫទេ » ? ទន្សាយបន្ត ។

« ពួកគេខ្ជិលណាស់បងទន្សាយ គេ​មិនដែលដើររកចំណីអាហារទេ ហើយក៏ប្រហែលជាមិនចេះ ស្វែងរកចំណីដែល » ស្វាបញ្ចេញយោបល់ ។ « ល្អណាស់អញ្ចឹង បើពួកវាមិនចេះរុករកអាហារ មកបំពេញក្រពះផង យើងគួរតែពួននៅក្នុងរូងភ្នំនេះរហូតដល់វា​ងាប់អស់សិនទៅសឹមយើងត្រឡប់ ទៅវិញ » ក្ដាន់និយាយ ។ សេកក៏លើកដៃហើយឡើងបរិយាយថា៖ « ខ្ញុំយល់ថាគំនិតនេះល្អណាស់ ក៏បុ៉ន្តែវាមិនខុសអី ពីទង្វើរបស់ពួកគេឡើយប្រសិនបើយើងទុកឲគេស្លាប់ទាំងបែបនេះ » ។

« តែទាំងនេះមិនស្មើនឹងមួយភាគរយ នៃអំពើអាក្រក់ដែលពួកវា​ធ្វើមកលើពួកយើងផង » ក្ដាន់និយាយ កាត់ ។ « បងយល់ខុសហើយបងក្ដាន់ ព្រះពុទ្ធទ្រង់តែងតែបង្រៀនយើងថា ពៀរង្ងាប់ ដោយការមិនចងពៀ ព្រោះការសងសឹកនិងគំនំុ មិនបានឲអ្វីមកយើងក្រៅពីការកាប់ចាក់ និងបង្ហូរ ឈាមគ្នាឡើយ » ស្រមោចនិយាយ ។ « ត្រូវណាស់ស្រមោច » ខ្យងបន្ត ។ « ក៏ប៉ុន្តែ យើងក៏មិនអាចឲវាទៅទាំងបែបនេះដែល ដើម្បីជៀសវាងការវាយបករបស់ពួកវានៅថ្ងៃណាមួយ ព្រោះពាក្យស្លោកមួយឃ្លា បានពោលថា ការពារប្រសើរជាងព្យាបាល​ » ។ ស្វារៀបរាប់ ។

ភេក៏នឹកឃើញគំនិតមួយ ហើយលើកដៃដើម្បីបញ្ចេញមតិ «​ ខ្ញុំយល់ថា យើងគួរតែបង្អត់អាហារពួកវា រយៈពេលមួយសប្ដាហ៍សិន ហើយចាំយើងដើរប្រមូល វលិ៍ ទាំងឡាយសម្រាប់ចងពួកវាទុក បន្ទាប់មក យើងអាច ធ្វើការអប់រំដើម្បីធ្វើឲពួកវា ភ្ញាក់ខ្លួនហើយកែប្រែចិត្តគំនិតរបស់ពួកវាដោយខ្លួនគេ ហើយយើងអាចបង្រៀន ពួកវាឲចេះស្វែងរកចំណីដោយខ្លួនឯង និងរៀនរស់តាមសមាអាជីវ » ។

« ចុះបើពួកវាសុីឆ្អែតហើយ បកមកសម្លាប់យើងវិញនោះ » កង្កែបនិយាយទាំងបារម្មរណ៍ ។ « ខ្ញុំគិតថា វាមិនអីទេព្រោះប្រសិនបើវាហ៊ាន វាត់កន្ទុយចង់សម្លាប់យើង យើងអាចរត់គេច បន្ទាប់មកទៀត​ យើងអាចមករស់ក្នុងរូងភ្នំនេះវិញ ព្រោះរូងភ្នំនេះរឹងមាំណាស់ ហើយមាត់រូងក៏តូចទៀត ដូច្នេះ ទោះពួកគេដុះស្លាបក៏គេធ្វើអ្វី យើងមិនបានដែរ ហើយបន្ទាប់មកទៀតយើងអាចស្វែងរកគំនិតផ្សេង ដើម្បីបង្ក្រាបពួកគេម្ដងទៀត តើអ្នកទាំងអស់គ្នាយល់យ៉ាងណាដែរ? » សេកនិយាយហើយសួរបញ្ជាក់ ។ « ខ្ញុំគិតថានេះពិតជាល្អណាស់ » ស្វា សរសើរសេក ។ « មែនហើយ ល្អណាស់ ល្អណាស់ » ​ សត្វទាំង អស់បន្ទរ ។ « ល្អណាស់ អញ្ចឹងយើងនឹងសម្រេចតាមនេះហើយ » ទន្សាយនិយាយដើម្បីបិទអង្គប្រជុំ ។

បន្ទាប់ពីគិតគូរ​ រួចរាល់មកសត្វតូចៗទាំងនោះក៏សម្រាកនៅក្នុងរូងភ្នំនោះតាមការគ្រោងទុក ។ នៅយប់នោះសត្វខ្លះ គិតនិងខ្វល់ខ្វាយក្នុងចិត្តថា៖ « អោ! អញអើយ បើពពួកតោ ខ្លា ដំរី ទាំងនោះ រកអញឃើញ តើជីវិតរបស់អញនឹងក្លាយជាបែបណាទៅ លោក! » ។ រឺឯសត្វខ្លះទៀត ក៏ស្រមៃទៅដល់ សេចក្ដីសុខ និង សេរីភាព ទាំងដែលខ្លួនមិនទាន់ទទួលបានភាពជោគជ័យ នៅក្នុងបដិ្ដវត្តមួយនេះនៅ ឡើយ ។ ទោះបីជាសត្វទាំងនោះ រវល់គិតពីរឿងជាច្រើនក៏ដោយ ពួកគេក៏ចាប់ផ្ដើមងងុយដេក បន្តិចម្ដងៗ រហូតលង់លក់បាត់អស់ទៅ ។

ព្រះអាទិត្យក៏បាន លេចរូបរាងសារជាថ្មី ក្រោយពេលដែលដួងចន្រ្ទា បានរសាត់បាត់ពី ភពផែនដីទៅ ។ នៅពេលនោះ ទន្សាយក៏ភ្ញាក់ពីដំណេកមុនគេ ដើម្បីទៅស្វែងរកស្បៀងជាច្រើន សម្រាប​់ទំនប់បំរុង ពេលដែលពួកគេពួននៅ ក្នុងរូងភ្នំរយៈពេលមួយសប្ដាហ៍ ។ ទន្សាយ ខិតខំដើរប្រមូលស្បៀងទាំងព្រលឹម ព្រោះគេដឹងថាសត្វធំៗទាំងនោះនឹងដើររកពួកគេជាមិនខាន ។ នៅពេលដែលទន្សាយ ជញ្ជូនអាហារដាក់ចូលល្អាង គេបានលឺសម្រឹបជើងដំរី មកពីភាគខាងកើត ដែលកំពុងតែ ធ្វើដំណើរមកស្វែងរកពួកគេ ។ ដោយដឹងដូច្នោះ ទន្សាយក៏រូតរះចូលទៅ ក្នុងរូងភ្នំហើយប្រាប់ទៅមិត្ត ទាំងអស់ឲប្រុងប្រយ័ត្ន និង មិនឲអ្នកណាម្នាក់ ឈានជើងចេញពីរូងភ្នំ មួយជំហានឡើយ ព្រោះ ជៀសរៀងឲគេដឹង និងខូចការធំ ។ ស្របពេលដែលសត្វតូចៗកំពុង តែពួននៅក្នុងរូងភ្នំ សត្វធំៗជាច្រើនក៏ចាប់ផ្ដើមស្រែកឃ្លាន និង​អស់កម្លាំងបន្តិចម្ដងៗ រហូតសល់តែស្បែក ដណ្ដប់ឆ្អឹង ។

មួយសប្ដាហ៍កន្លងផុតទៅយ៉ាងរហ័ស ពេលនេះសត្វដែលធ្លាប់តែមានអំណាចបែបជាមកដេក លើដី រកតែចេកមួយផ្លែទ្រាប់ពោះក៏មិនបាន ។ ចំណែកឯសត្វតូចៗវិញ ក៏ចេញពីរូងភ្នំ ជាមួយនឹងខ្សែ វលិ៍ ជាច្រើនសម្រាប់ចងសត្វទាំងនោះមកអប់រំ​ ។ ពេលទៅដល់កន្លែងដែល តោ ខ្លា ដំរី​ រមាស គោព្រៃ ពស់ និង ទន្សោងរស់នៅភ្លាម សេកក៏ពាំវលិ៍មួយកងធំ ហើយចងពស់ថ្លាន់ផ្អោបនឹងដើមគគីរ បន្ទាប់មក ក៏ទៅប្រទាក់ តោ ខ្លា ដំរី​ រមាស គោព្រៃ និងទន្សោងមកចងចូលគ្នាជាមួយនឹងពស់ថ្លាន់ដែល ។ ភ្លាមៗនោះទន្សាយ ក៏លោតចេញមកពីគុម្ពស្មៅហើយស្រែកថា៖ « នែ! តោ ខ្លា ដំរី​ រមាស គោព្រៃ ពស់ និងទន្សោង តើពួកឯងដឹងកំហុសរបស់ពួកឯងដែលឫទេ? » ។ « លោកបងទន្សាយ ពួកខ្ញុំខុសហើយបង ពេលនេះខ្ញុំឃ្លានណាស់បង សូមបងមេត្តាទៅរកនំ ចំណី និងម្ហូបអាហារឲខ្ញុំខ្លះមក ខ្ញុំនឹងសងគុណបង វិញ សូមបងជួយខ្ញុំផង » សត្វដែលធ្លាប់តែក្អេងក្អាងទាំងនោះមកអង្វរឲទន្សាយជួយ ។

«  មួយសប្ដាហ៍មុនពេលដែលយើងជួបគ្នា ឯងដូចជាមិនមែន និយាយជាមួយយើងបែបនេះទេ ហេតុអ្វីបានជាឯងកែប្រែលឿនដូច្នេះ» ទន្សាយ ឆ្លើយតបទៅ សត្វទាំងនោះ។ « ខ្ញុំខុសហើយបង សូមបងបង្រៀនពួកយើងឲចេះរកចំណីមក បន្ទាប់មកទៀត ពួកយើងនឹងរស់នៅដោយខ្លួនឯង » ដំរីបន្ថែម ។ « ល្អហើយបើពួកឯងយល់បែបនេះ ឥឡូវយើងនឹងឲពួកឯងឆីចំណីខ្លះ រួចហើយសឹម យើងបង្រៀនពួកឯងឲចេះ ស្វែងរកចំណីតែ ពួកឯងត្រូវសន្យាថា នឹងមិនបៀតបៀនពួកយើងទៀត ឡើយ »​ ទន្សាយបញ្ជាក់ ។ សត្វទាំងអស់ក៏ងក់ក្បាល់យល់ព្រម ។ ទន្សាយក៏លើកដៃឡើង ដើម្បីធ្វើជាសញ្ញាឲសត្វតូចៗទាំងនោះយកអាហារមកឲសត្វធំៗ ។ ភ្លាមៗនោះ សេក ស្រមោច ខ្យង កង្កែប ​ភេ និង ស្វាក៏នាំគ្នាជញ្ជូន ផ្លែឈើ នំ ចំណីជាច្រើនសម្រាប់ តោ ខ្លា ដំរី​ រមាស គោព្រៃ ពស់ និងទន្សោង ហូបចុកដើម្បីមានកម្លាំងគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីទៅរៀនស្វែងរកអាហារ ។ បន្ទាប់ពីឃើញអាហារជាច្រើននៅខាងមុខខ្លួន សត្វដែលអត់ឃ្លានទាំងនោះក៏លោតទៅមុខ ដើម្បីក្រេបយករសជាតិដ៏ឆ្ងាញ់ពិសារនៃអាហារទាំងនោះម្ដងទៀត ។ នៅពេលដែលសុីឆ្អែតហើយ ទន្សាយក៏ចាប់ផ្ដើមបបួល​ សត្វធំៗទាំងនោះដើម្បីទៅរៀនរកចំណី ក៏ប៉ុន្តែមិនទាន់បាននិយាយអ្វី ស្រួលបួលផង ខ្លាក៏ចាប់ផ្ដើមក្រហឹម ដំរីក៏ក្រោកឈរឡើយ ពស់ថ្លាន់ក៏បើកមាត់ធំៗ រឺឯទន្សោងនិងតោ ក៏វាត់កន្ទុយទៅវិញទៅមក ជាមួយនឹងកែវភ្នែកដែលចង់តែសុីសាច់ និងហុតឈាមរបស់ទន្សាយ ។ ឃើញដូចនេះ ស្រមោច ខ្យង ស្វា កង្កែប​ ក្ដាន់ និង ភេក៏រត់ទៅពួននៅក្រោយគុម្ពស្មៅ ចំណែកទន្សាយក៏ រត់ទៅមុខ ជាមួយនឹងល្បឿនលឿនបំផុតរបស់គេ ដើម្បីគេចពីក្រញ្ញាំបីសាចរបស់សត្វធំៗទាំងនោះ ។ ទោះបីជាទន្សាយរត់លឿនយ៉ាងណាក៏ដោយ ដំរី ខ្លា តោ ពស់ និង​ រមាស មិនបោះបង់ចោលឡើយ ហើយថែមទាំងបន្ថែមល្បឿន ដើម្បីចាប់ទន្សាយឲបាន ។ បន្ទាប់ពីរត់អស់រយៈពេលមួយម៉ោងជាង ទន្សាយក៏​ មើលឃើញពន្លឺព្រះអាទិត្យដែលចាំងចំលើក្បាលគេ នៅពេលនោះគេដឹងថាគេបានរត់ផុត ព្រៃហើយ ដូច្នេះទើបគេលោតទៅពួននៅក្នុងគុម្ពស្មៅមួយ ។ និយាយពី សត្វដែលគ្មានធម៍មេត្តាទាំង នោះវិញ គិតតែរត់ទៅមុខរហូត ព្រោះចង់ចាប់ទន្សាយយកមកដើម្បីសម្លាប់ ។ ក៏ប៉ុន្តែពេលដែលរត់យូរៗ ទៅ សត្វទាំងនោះក៏រត់ទៅដល់ភូមិអ្នកស្រុក ពេលដែលអ្នកស្រុកឃើញដូចនេះ​ ក៏ព្រួតគ្នាវៃសត្វទាំង នោះរហូតដល់ស្លាប់នៅនឹងកន្លែង ព្រោះខ្លាចសត្វទាំងនោះធ្វើបា​ប និងបំផ្លាញទ្រព្យសម្បតិ្ត របស់អ្នកភូមិ ។ មុនពេលដែល សត្វដែលមានអំណាចទាំងនោះ បាត់បង់ជីវិតទៅ ពួកគេបានស្រែកយំ យ៉ាងខ្លាំងរហូតឮដល់ ទន្សាយដែលកំពុងតែពួននៅក្នុងគុម្ពស្មៅ ពេលដែលឮដូច្នោះទន្សាយក៏ ប្រញាប់ប្រញាល់ធ្វើដំណើរទៅក្នុងភូមិ ដើម្បីទៅជួយសត្វទាំងនោះ ក៏ប៉ុន្តែពេលទៅដល់ ទន្សាយបានត្រឹមតែឈរមើលសាកសព្វ របស់ពួកគេតែប៉ុណ្ណោះ ។ បន្ទាប់ពីទទួលបានដំណឹង ដ៏សោកសៅមួយនេះ ទន្សាយក៏ត្រឡប់ទៅវិញ ហើយផ្សព្ធផ្សាយ ពត័មាននេះទៅដល់សត្វផ្សេងៗ ទៀតឲបានដឹង ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក សត្វតូចៗទាំងនោះបានរស់នៅក្នុងព្រៃប្រកបដោយ សេចក្ដីសុខ និង​សុខដរមនា រហូតមកទល់នឹងបច្ចុប្បន្ននេះ ៕

​                                                             ចប់ដោយបរិបូរណ៍

អត្តន័យអប់រំ

១. រឿងនេះបានលើកស្ទួយវប្បធម៍ និងអក្សរសាស្ត្រខ្មែរតាមរយៈ ពាក្យស្លោក សុភាសិត និង ពុទ្ធសុភាសិតដែលបានលើកឡើងនៅក្នុងរឿង ។

២. រឿងនេះបានអប់រំមិត្តអ្នកអានទាំងអស់ ឲចេះដោះស្រាយវិបត្តដោយសន្តិវិធី ចេះគោរពសិទ្ធគ្នា ចេះក្រោកឈរដើម្បីជ្រោងសច្ចៈ ចេះប្រើប្រាជ្ញា និងចំណេះដឹង ចេះបត់បែនតាមកាលៈទេសៈ ចេះកែខ្លួន ចេះរស់នៅដោយខ្លួនទីពឹងខ្លួន ( អត្តាហិ អត្តនោ នាថោ ) និងចេះមានការតស៊ូ ការតាំងចិត្ត សាមគ្គីភាព និង សុទិដ្ឋនិយម ។

៣. រឿងនេះក៏បានអប់រំយើង មិនឲបៀតបៀនអ្នកដទៃ មិនត្រូវរមិលគុណ មិនត្រូវអាត្មានិយម មិនត្រូវមានគំនុំ មិនត្រូវប្រើអំពើហិង្សា មិនត្រូវខ្ជិលច្រអូស និងមិនត្រូវមើលងាយ និងប្រមាតអ្នកដទៃ ។

It is an exploration where we learned about nature, risk management, wilderness first aid, leadership competency, survival, and how to help each other like we are a family. We had our promise that we need to keep in our body at all times which are respect, calculated risk-taking and problem-solving. We had seven weeks to work on this and during our 6th week, we took a trip to Mondulkiri to apply our knowledge.

The most compelling part of our trip was that we hiked a total amount of 20 km, which is a long track. We went to many waterfalls and everything just looks so natural. The dragonfly just flying around while the droplet of water making different beats and formed music from heaven. The way we passed by there were many cashew apple trees and a lot of birds just flying and look for something to survive. Fruit and flower were falling from the sky and dropped on my shoes. Rock and stick appeared every ways making more challenges for our track. However, everybody made the best moment until the last second.

Even though it was a successful trip, I made a mistake. When everyone helped to cook the soup, I also helped with cleaning the fish on the waterway. The water flowed really fast and the fish was very slippery. I cleaned the fish properly and carefully but one of the fish accidentally got away from my hand and sunk to the bottom of the waterfall. It was my mistake because I was not careful enough to keep the fish in my hands. If I didn’t expect that the water can’t flow the fish, the fish might not flow as well so next time I have to be more careful when I do something because sometimes little thing can make a big mistake. who knows?

1. A designated leader is a leader that been appointed to a specific position.
2. Active follower means follower in an active way. For example, when you see people doing something, you can go and help ask them what you can do and do it actively.
4. A self leader is a leader that you lead yourself. For example, take care of yourself, eat healthy food, be careful, etc…

One of my achievement was that I took action in all types of leader. I was appointed to be the bathroom bandit and I always handed out hand sanitizer to people before we eat something to keep all of our members healthy. On the other hands, I also helped people to cook even it wasn’t my job. I saw a group of people helping each other to make the soup and then I went in and I asked them could I do to help you guys. They gave me a task and I just follow the activity. On our second day of hiking, I brought four liters of water because many people bring very few liters of water that might not enough for them to drink. So that water might be useful to give to someone who needed more water and it actually happened. One of my friends ran out of the water and I shared him some and later a few more people ran out of the water and I also shared with them. That is a great example of pair leader. As I mention that, we hiked a lot on the trip so as I self leader I took good care of my self so I wouldn’t get sick and I will be able to continue our journey.

Overall, this exploration was a successful learning experience for me. It taught me a lot about nature and gave me a feeling of what would it be like to live outdoors. More importantly, this exploration also helped me to improve my communication and leadership competency.

The closer you get to, the deeper you understand, that is nature.Songkrea Oueng

### Math-Round 4

In this round, we focused on two topics in math which are percentage and angle but we only learn deeply in percentage and later we started some angle and geometry.  Percentage is a rate in each a hundred.

Example: There are 10000 student in a school. 50 % of them are boy so which means there are 5000 boy.

10000 = 100%

50% = 5000

Not only in math but we also see many percentage appear in many other things like discount.

Example: The shirt is put on sale with a price of 10 dollar but it was discount for 10% on Christmas day. So the shirt is only sold for 9 %.

Because

\$10 = 100%

10% = \$9

### The final product

This round was a very busy round for everyone. We didn’t learn anything new at all in our multimedia class. However, we review all of the lessons that we study since the beginning of the year. Those topics are Research, Adobe program, Photography, Cinematography, Storytelling, Coding specifically Pythons. After that, we were assigned to pick a project to work on in order to apply our skill and knowledge from some of the topics that we covered from the beginning until the end of the year. When I started to choose a project my mind started to going around because there is a lot of awesome product that I can create and it just makes me feel so hard to decide on one because I can’t make all of them at a short period of time. After a lot of consideration, I have come to a conclusion. I decided to make a poster of myself using three adobe program including Light room, Photoshop, and In Design. Below are my final product and the step that I make my beautiful poster.

Poster

First, I collect all my photos and I need about six of them. After having my beautiful portrait in hand I added all of them into Lightroom and edit it to make it shinier and more attractive. The ways I edit my picture is depended on the picture, if it is too bright I would lower the light a little bit to make it a little darker and if it too dark I would adjust to make it a little bright or else it gonna look so dark. It also depends on what type of photo you want but for me I want it to be clear, shiny and kind of dramatic.

Second, I open my photoshop and cut all of the backgrounds of each photo except one because I need to keep it as my background poster. After taking out all the unnecessary parts, I open up my InDesign and insert my background photos. Then I put my portrait into the poster one by one. After having all the photos on a layer I started to draw a rectangle shape on the poster fill with blue the I change the transparency to 50% so I can see the poster very clear. After that, I put different shapes such as rectangle, square and Pentagon to accompany my picture.

Last I draw a rectangle on top of my poster and wrote SK11 to showcase my marvelous poster. Then I got a beautiful poster of me 🙂